Mondriaan vervalsen, dat valt niet mee

Bron: De Gelderlander, 21-06-2008

Mondriaan vervalsen, dat valt niet mee
Leerlingen 4 vwo onderzoeken verschil tussen echt en nep.

door Francine Wildenborg NIJMEGEN – Is die kaarsenstandaard echt van zilver? Waaraan zie je of een viool een Stradivarius is? Hoe kan je een fossiel vervalsen? En hoe maak je ‘oude’ verf voor een schilderij? Allemaal vragen waar 29 leerlingen van 4 vwo van het Canisius College zich de afgelopen acht weken mee bezig hebben gehouden. In het vak Natuur, Leven en Technologie (NLT) dat sinds dit jaar op middelbare scholen wordt gegeven, krijgen tieners te zien hoe ze theorievakken als biologie, natuur­kunde en scheikunde in praktijk kunnen brengen.

Minty Vissers is blij dat ze nu eindelijk weet wat je met natuurkunde kan. “Bij andere vakken wordt alleen maar gezegd dat je dingen ‘gewoon’ moet aannemen. Hier moesten we proefjes met geluid doen om het klankprofiel van een nepviool met een Stradivarius te vergelijken. Dan zie je in de praktijk hoe frequenties werken.”

Maar NLT is niet bepaald gemakkelijk vult haar groepsgenootje Mirjam Peters aan. “Je moet alles zelf uitzoeken. Als je bij dit vak aan een docent vraagt hoe het moet, dwingen ze je het zelf te bedenken.” Dat doen leraren expres, vertelt scheikundelerares Rian Janssen. Zij ontwikkelde samen met andere leraren de onderzoeksmodule ‘Echt of vals’, die overigens nu op meer Nederlandse scholen binnen het vak NLT wordt gebruikt. “Ze leren zo om wetenschappelijk onderzoek te doen in de praktijk. Af en toe raken ze een beetje in paniek. Dan staan ze met tranen in hun ogen. Maar ze zijn er allemaal doorheen gekomen, heel leuk om te zien.”

De presentatie van het groepje meiden dat de echtheid van schilderijen heeft getest, begint met een dia van een zestal Mondriaans. Door gebrek aan schildertechniek is de vervalsing van de dames meteen ontdekt. Met verf op loodbasis, die tegenwoordig niet meer gebruikt mag worden, bootsten ze een tweetal verfkleuren na. Met kobaltchloride en natriumfosfaat maakten ze een pigment. Dat werd vermalen tot fijne korreltjes en gemengd met eigeel. “Het geel is goed gelukt, maar het geheel lijkt duidelijk niet op een echte Mondriaan. We hebben vooral geleerd hoe moeilijk het is om iets te vervalsen.”